Embassy of the Republic of the Union of Myanmar
London
Embassy of the Republic of the Union of Myanmar , LondonEmbassy of the Republic of the Union of Myanmar , LondonEmbassy of the Republic of the Union of Myanmar , LondonEmbassy of the Republic of the Union of Myanmar , London

Union officials explain cause for exodus, ARSA threats, repatriation obstruction / ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသိို့ ထွက်ပြေးသွားသူများကို စနစ်တကျ ပြန်လည်ခေါ် ယူရေး မိမိတို့နိုင်ငံဘက်က အဆင်သင့်ဖြစ်မှု အနေအထားကို နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝန်းသို့ အသိပေးလို နေပြည်တော် မတ

March 14, 2018

Union officials explain cause for exodus, ARSA threats, repatriation obstruction

A press conference on developments in Rakhine State including an update on the repatriation effort and clarifications on illegal settlements on the border between Myanmar and Bangladesh was held in Nay Pyi Taw yesterday.
In opening address at the press conference, U Aung Hla Tun, the Deputy Minister for Information, said the major reasons for the mass exodus of mostly Muslim residents of northern Rakhine State to Bangladesh were fear of arrest, and also threats from the Arakan Rohingya Salvation Army (ARSA), which attacked border guard outposts in August 2016, sparking a military response. ARSA has been termed a terrorist organisation.

“According to information from reliable sources on the ground, most of these people fled in panic just after the military operation following the terrorist attacks, for fear of being arrested for their involvement or on suspicion. The second reason was threats by ARSA and its supporters. The third reason was many of them were persuaded to flee by the expectations such as chances of resettlement in a third country or better livelihood in the camps in Bangladesh”, said U Aung Hla Tun. Since that time, officials said, concerted efforts at repatriation have been made by Myanmar, but delays have occurred due to documentation and misinformation, U Aung Hla Tun said.

Union Minister U Kyaw Tint Swe and Bangladesh Foreign Minister Abul Hassan Mahmood Ali signed an agreement in Nay Pyi Taw on 23 November, 2017 that allowed repatriation of displaced residents who could produce proof of residency in Myanmar.

“So far as I understand, ‘proof of residency ‘ is very liberal. It can be citizenship identity cards, national registration cards, temporary registration cards, business ownership documents, school attendance certificate as well as the name of the village, etc.”, Deputy Minister U Aung Hla Tun said.

“In the middle of February, Bangladesh government sent back over 8,000 forms to us. However, the forms were lacking essential information and all important requirements for biometric verifications. We are doing our best to make this process a success and we sincerely hope Bangladesh government will reciprocate in the same manner.”
U Aung Hla Tun added that discussions are ongoing with the UNHCR and UNDP for their involvement in assisting the government in the repatriation process.

U Myint Thu, the Permanent Secretary for the Ministry of Foreign Affairs, said Myanmar has been ready to receive verified returnees from Bangladesh.

U Myint Thu said there have been problems involving prospective returnees and the people illegally living on the border between the two countries. “We have explained intensively to those people that they cannot lawfully occupy and inhabit the area between the boundary line and the 150 feet from it. We also told them that in line with the physical arrangements, Myanmar will repatriate them after verification process. At that time, they said that they would abide by the laws and wanted to return to the places of origin. While Myanmar authorities decide to address their reasonable concerns, they came back with demands with pre-conditions”, U Myint Thu said.

“We must stress here that the area occupied by them, under Border Treaty and Law, cannot be inhabited by anyone. More importantly, it will be extremely dangerous as this area is bound to become a foothold of ARSA terrorist”, he said.
There are many areas where the international community can play a constructive role in the endeavours in Rakhine State, U Myint Thu said.

“We call for a constructive approach and understanding on the complexity of the challenges in Rakhine State. We also seek support from the international community to help our efforts in finding a durable solution.

The international community can best help us by understanding the prevailing situation and supporting the long-term reconciliation and sustained socio-economic development in Rakhine State”, he said.

As part of that effort, Myanmar authorities met with the UNHCR Representative and UN Resident Coordinator in Nay Pyi Taw on 23 February.

The agreement signed on 23 November 2017 between Myanmar and Bangladesh states that “the Government of the Republic of the Union of Myanmar agree that the services of the UNHCR could be drawn upon as needed and at the appropriate time”.

“We consider that the appropriate time is now to invite the UNHCR and UNDP to get involved in the repatriation and resettlement process of displaced persons as well as in carrying out livelihood development for all communities in Rakhine State”, U Myint Thu said.

Dr. Aung Tun Thet, Chief Coordinator of the Union Enterprise for Humanitarian Aid, Resettlement and Development in Rakhine State, reiterated the readiness for repatriation with providing human rights, diversities, tolerance and security for them, adding the UEHRD has built reception centres and accommodation for the returnees.

UEHRD is also working for creating economic opportunities for returnees while working for effective humanitarian aid, holding negotiation for resettlement and for development socio economy and long-lasting peace there.

In the Q and A session, Deputy Minister for Information U Aung Hla Tun said I would like to request the international media that our country was in successful democratic transition because of the help of the international media. That’s why in the future, I would like to request the international media to support our democratization process and the development of our country.

Asked which charges were filed against detainees in Maungtaw, Police Adjutant-General Police Brig-Gen Win Tun said out of 384 detainees, 248 have been charged under the anti-terrorism law and five are under the arm law. Some were facing for two to three charges.

Regarding the question on some media reports talking about the repatriation that the Myanmar Government verified already that there are 300 persons will the government soon announce that they can go back to the Myanmar side, Director-General U Htay Hlaing of the Immigration Department, replied that the Bangladesh Government had returned forms to us, not the same type we gave them, back in February. It was for 1,673 households consisting of 8,032 people. Up till yesterday, we have verified 93 households consisting of 456 people and we discovered three people with connections to terrorist activities.
Regarding the question on the three hundred people coming back and arrangement for them and when they are coming back, the Director-General replied that as we’ve mentioned before, the Bangladesh side gave us forms that did not have fingerprints or mention of former residences or individual photos, they simply give us the family photo so we cannot easily verify them. The Bangladesh side has said they will report back using the forms that both sides have agreed to use, so I hope that answers your question.

We’ve already sent to the Bangladesh side that these 374 are verified and they can immediately start their repatriation at their own convenience, he added.

Regarding the question on how the government will provide security and safety for returnees who tell the media that they are not willing to go back because they are afraid, U Myint Thu replied that actually they are not refusing to return due to fear. There are high expectations that have lured them into that and there also expectations from ARSA and their supporters. Concerning their security, we have done all we can but we are alone are not responsible to take care of their security.

Because it is ARSA who tried to interrupt the process by setting off explosions like landmines while we were starting our repatriation process.

Regarding the questions on responsibility to be taken by the government, Deputy Minister U Aung Hla Tun said I don’t think the international media did enough to make our correct narrative known. Instead of blaming the international media, I’d rather say our media wasn’t strong enough to make the proper narrative among the international community.
Chief Coordinator of the UEHRD Dr Aung Tun Thet said there are two things. For security what we can guarantee is that anyone who comes back will have a secure an environment as anywhere else in the country. It’s always the perception and therefore when you asked the second question about the narrative, I think there is a three part narrative in this sequence of events.

The first part is the insurrection or the attacks on the outpost by the extremists. The second part of the narrative is the response from the armed forces. The third part is the actions taken after this for resettlement, repatriation, reconciliation, harmony and peace. What is very tragic is that although there is a three part narrative, in the international media you only hear of the second part; the part where the armed forces’ response as disproportionate and as robust, these are the acquisitions made. But if you want the whole narrative then I hope emphasis is given to all the three parts. We are not saying ignore the second part, we are saying please put into consideration the first part which is equally very important for us, as well as the third part where we want to reestablish harmony and reconciliation between the two communities.
So I implore the media to get the whole narrative rather than cherry picking and choosing those that are very sensational and can be put in headlines but please try to put in more balanced views and that is all we can hope and that is the purpose of this press conference.

Regarding a question on the government’s response to rumors of malnutrition of children being linked to slow ethnic cleansing, Permanent Secretary of Ministry of Health and Sports Prof. Dr. Thet Khaing Win said that the accusations on Muslim children lacked sound data and the ministry is conducting nutritional statistics survey and micro nutrient survey for children in the whole nation. He said that Rakhine State is not the only area with low nutrition levels for children.
He said they have been giving prioritized nutrition programs to Rakhine State such as supplying food with help from the World Food Programme (WFP), supplementary programs, vitamin programs, and micro-nutrient programs. He also said that malnutrition is caused by contagious diseases, infestations, and infections which would be the responsibility of the concerned military to provide vaccinations for. He said all the ministries concerned are working together to address this situation and they are also providing surveys for the returnees.

Regarding the question on the government’s response to western media labeling the Rakhine situation as ethnic cleansing and genocide, Dr. Aung Tun Thet stated there is no ethnic cleansing and it is a serious accusation.

Also present at the press conference were permanent secretaries and heads of departments of the ministries, diplomats and local and foreign journalists.

Myanmar News Agency (Full Text of the speeches delivered by Deputy Minister U Aung Hla Tun and Permanent Secretary U Min Thu are available at www.globalnewlightofmyanmar.com)

Ref; The Global New Light of Myanmar

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသိို့ ထွက်ပြေးသွားသူများကို စနစ်တကျ ပြန်လည်ခေါ် ယူရေး မိမိတို့နိုင်ငံဘက်က အဆင်သင့်ဖြစ်မှု အနေအထားကို နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝန်းသို့ အသိပေးလို
နေပြည်တော် မတ် ၁၄
ရခိုင်ပြည်နယ်ဆိုင်ရာ အခြေအနေများနှင့် ရခိုင်ပြည်နယ်မှ နေရပ်စွန့်ခွာ သူများ ပြန်လည်စိစစ်လက်ခံရေးဆိုင်ရာ သတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲကို ယနေ့ မွန်းလွဲ ၂ နာရီတွင် နေပြည်တော်ရှိ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန စုပေါင်းခန်းမ၌ ကျင်းပသည်။
သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ၌ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးအောင်လှထွန်း က အမှာစကားပြောကြား ရာတွင် ဒီသတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲလုပ်ရခြင်းရဲ့ အဓိကရည်ရွယ် ချက်ကတော့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ ကို ထွက်ပြေးသွားသူတွေ ကို စနစ်တကျ ပြန်လည်ခေါ် ယူရေးနှင့် ပတ်သက်လို့ ကျွန်တော် တို့နိုင်ငံဘက်က အဆင်သင့်ဖြစ်နေမှု အနေအထား ကို နိုင်ငံ တကာအသိုက်အဝန်းသို့ အသိပေး လိုတဲ့ကိစ္စပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ပြန်လည်ခေါ်ယူရေးနဲ့ပတ်သက်လို့ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံဘက်က အားလုံး အဆင်သင့်ဖြစ်နေခဲ့တာ အတော်ကြာ ခဲ့ပါပြီ။ ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ တစ်ဦးတစ်ယောက် ကိုမှ လက်ခံနိုင်ခြင်းမရှိသေးပါဘူး။ ဘာကြောင့်ပါလဲ။ ကျွန်တော် တို့ အဖွဲ့ဝင်တွေက အသေးစိတ်ကို ရှင်းလင်းပြကြပါလိမ့်မယ်။
အဲဒါမတိုင်ခင် လူအစုလိုက်အပြုံလိုက် ထွက်ပြေးသွားရ ခြင်းရဲ့ အဓိကအကြောင်း ရင်းတွေကို ကျွန်တော်တင်ပြလို ပါတယ်။ ပြဿနာဖြစ်ခဲ့တဲ့နေရာက ခိုင်လုံစိတ်ချရတဲ့ လူတွေဆီက ရရှိခဲ့တဲ့သတင်းတွေအရ သူတို့အများစုဟာ စိုးရိမ်ကြောက်လန့်စိတ်ကြောင့် ထွက်ပြေးသွားခဲ့ကြတာဖြစ်ပါ တယ်။
အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုတွေနောက်ပိုင်း တပ်မတော်က ရှင်းလင်းမှုတွေဆောင် ရွက်တဲ့အခါ သူတို့ရဲ့ အကြမ်းဖက်မှုမှာပါဝင်ခဲ့ခြင်းကြောင့်သော် လည်းကောင်း၊ သံသယဖြင့်သော် လည်းကောင်း ဖမ်းဆီးခံရမှာကို စိုးရိမ်လို့ ထွက်ပြေးသွားကြ တာပါ။
ဒုတိယအကြောင်းကတော့ ARSA နဲ့ သူ့ရဲ့ထောက်ခံသူ တွေရဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှုကြောင့်ဖြစ်ပါတယ်။ သူတို့အများအပြား ဟာ ထွက်ပြေးဖို့အတွက် ခြိမ်းခြောက်မှုရရှိခဲ့တယ်လို့သိရပါ တယ်။
တတိယအကြောင်းကတော့ ယင်းတို့အနက် အများအပြား ဟာ တတိယနိုင်ငံ တစ်ခုမှာ အခြေချခွင့်ရမယ်၊ ဒါမှမဟုတ် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံက စခန်းတွေမှာ စားဝတ်နေရေး ပိုမိုပြေလည်မယ်ဆိုတဲ့ မျှော်လင့် ချက်တွေနဲ့ ထွက်ပြေးဖို့ စည်းရုံးခံခဲ့ကြရတယ်လို့ သိရပါတယ်။
အခုတော့ ပြန်လည်ခေါ် ယူရေးနဲ့ ပတ်သက်လို့ နှစ်နိုင်ငံ သဘောတူညီချက်တွေ ထဲက အရေးကြီးတဲ့ အချက်အလက်အချို့ ကို အနည်းငယ်တင်ပြလိုပါတယ်။
အားလုံးသိပြီးဖြစ်တဲ့အတိုင်း နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံရုံး ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးကျော်တင့်ဆွေနဲ့ ဘင်္ဂလား ဒေ့ရှ် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးAH Mohamad Ali တို့ဟာ နေရာရွှေ့ပြောင်းသွားခဲ့ကြတဲ့သူတွေကို ပြန်လည်ခေါ်ယူရေးနဲ့ ပတ်သက်လို့ သဘောတူညီချက်တစ်ရပ်ကို နေပြည်တော်မှာ ၂ဝ၁၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၃ ရက်နေ့က သဘောတူလက်မှတ် ရေးထိုးခဲ့ကြပါတယ်။
ပြန်လည်ခေါ်ယူမှာဖြစ်
ဒီသဘောတူညီချက်ရဲ့ အဓိကသတ်မှတ်ချက်တွေကတော့ ၁၉၉၃ ခုနှစ်က နှစ်နိုင်ငံအကြား လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့တဲ့ သဘော တူညီချက်နဲ့ အတူတူပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ သဘောတူညီချက်ရဲ့ အရေးကြီးတဲ့ အချက်တစ်ခုကတော့ '' မြန်မာပြည်မှာ နေထိုင်ခဲ့ ကြောင်း အထောက်အထားတင်ပြနိုင်တဲ့သူကို ပြန်လည်ခေါ်ယူ မှာ ဖြစ်ပါတယ်''။
ကျွန်တော်နားလည်သလောက် နေထိုင်ခဲ့ကြောင်း အထောက်အထားဆိုတာ တော်တော်ကျယ်ပြန့်ပြီး အမျိုးသား မှတ်ပုံတင်ကတ်၊ ယာယီမှတ်ပုံတင်ကတ်၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်း တစ်ခုခု ပိုင်ဆိုင်မှုစာရွက်စာတမ်း၊ ကျောင်းတက်ရောက်နေ ကြောင်း ထောက်ခံချက်နှင့် နေထိုင်ခဲ့တဲ့ ရပ်ကွက်နာမည် စသည် တို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ပြန်လည်ခေါ်ယူမှုကိုတော့ လက်မှတ်ရေးထိုးပြီး နှစ်လ အတွင်း(၂ဝ၁၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့မတိုင်မီ)စတင်ဖို့ သဘောတူခဲ့ကြပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ အစိုးရအနေနဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ ကတိကဝတ်တွေကို ဖြည့်ဆည်းပေးဖို့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ပြင်ဆင် မှုတွေ အချိန်မီပြီးဖို့ အစွမ်းကုန် အားထုတ်ခဲ့ပါတယ်။
ပြင်ဆင်မှုအားလုံးဟာ အချိန်မီပြီးစီးခဲ့ပါတယ်။
ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုကိုပြသ
ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုကိုပြသသည့်အနေဖြင့် ဟိန္ဒူဘာသာဝင် ၇ဝဝ ကျော်နဲ့ မူဆလင်ဘာသာဝင် ၅ဝဝ တို့ကို အမြန်ဆုံး ခေါ်ယူ နိုင်ဖို့အတွက် စိစစ်ပြီး လူ ၁၂ဝဝ ကျော်စာရင်းကို မြန်မာက ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အစိုးရဆီကို ပေးပို့ခဲ့ပါတယ်။
ဖေဖော်ဝါရီလလယ်မှာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အစိုးရက ပုံစံ ၈ဝဝဝ ကျော်ကို ပြန်လည်ပေးပို့လာခဲ့ပါတယ်၊ ဒါပေမယ့် အရေးကြီးတဲ့အချက်အလက်တွေနဲ့ လက်ဗွေစစ်ဆေးမှုလုပ်ဖို့လိုအပ်ချက်တွေ ဘာမှပါမလာခဲ့ပါဘူး။ ဥပမာပြောရရင် အိမ်ထောင်ဦးစီးရဲ့ လက်ဗွေ၊ ကိုယ်ပေါ်ထင်ရှားတဲ့အမှတ်အသားနဲ့ ရှင်းလင်းပြတ်သားတဲ့ ဓာတ်ပုံတို့ ပါမလာခဲ့ပါ။
ကျွန်တော်တို့ အံ့သြတုန်လှုပ်ခဲ့ရတာက မတ်လ ၇ ရက်နေ့ မှာ အဆင့်မြင့်ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးတစ်ပါးက ပြန်လည်ခေါ် ယူရေးနဲ့ပတ်သက်လို့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အားထုတ်မှု တွေကို အပျက်မြင်ရှုထောင့်က သုံးသပ်ဝေဖန်ပြီး နိ်ုင်ငံတကာ မီဒီယာတွေကို ပြောခဲ့တာပါပဲ။
ဒီပြန်လည်ခေါ်ယူရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို မည်သူတစ်ယောက် ကမှ နိုင်ငံရေးအမြတ်မထုတ်သင့်ပါ။ ဒီလုပ်ငန်းစဉ် အောင်မြင် ဖို့အတွက် ကျွန်တော်တို့ အစွမ်းကုန် ဆောင်ရွက်နေပါတယ်။ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အစိုးရကလည်း အဲဒီလိုပဲ ဆောင်ရွက်လိမ့်မယ် လို့ ရိုးသားစွာ ယုံကြည်ပါတယ်။
အခြားတစ်ဖက်မှာ နိုင်ငံတကာမီဒီယာတွေအနေနဲ့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဆောင်ရွက်ချက်နဲ့ အခြေအနေကို မျှမျှတတနဲ့ လုံလုံလောက်လောက် ရေးသားဖော်ပြပေးကြပါလို့ မေတ္တာရပ်ခံ လိုပါတယ်။
နောက်ဆုံးအနေနဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းက အရေးကြီး တဲ့ တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်မှုအချို့ ကို ပြောပြလိုပါတယ်။
ပြန်လည်ခေါ်ယူရေးလုပ်ငန်းစဉ်မှာ မြန်မာအစိုးရကို ကူညီ ပံ့ပိုးဖို့အတွက် UNHCR နဲ့ UNDPတို့နဲ့ ဆွေးနွေးနေပါတယ်။
တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ သတင်းမီဒီယာတွေအတွက် ရခိုင် မြောက်ပိုင်းသို့ ခရီးစဉ်တွေကို နှစ်ပတ်တစ်ကြိမ် ဆောင်ရွက်ပေး လျက်ရှိပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့မှာ ခရီးသွားလာရေး၊ တည်းခိုနေထိုင်ရေး အကန့်အသတ်တွေနဲ့ လုံခြုံရေးစိုးရိမ်ရမှု စသည်တို့ရှိတဲ့အတွက် လူဦးရေနဲ့ သွားရောက်တဲ့နေရာတွေကို ကန့်သတ်ထားရှိရပါတယ်။
လူတော်တော်များများကို ARSA က လက်လုပ်မိုင်းတွေ လုပ်တတ်အောင် လေ့ကျင့်ထားခဲ့ပြီးဖြစ်လို့ လုံခြုံရေးကို အလေး အနက်ထားစဉ်းစားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အနေ အထားနဲ့ အခက်အခဲကို အားလုံးနားလည်လာကြလိမ့်မယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။
နောက် လာမယ့် ခရီးစဉ်ကတော့ နိုင်ငံတကာမီဒီယာသမား တွေအတွက်ဖြစ်ပြီး မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့ကနေ ၁၈ ရက်နေ့အထိ ဖြစ်ပါတယ်။
ကျွန်တော့်ရဲ့ ရှင်းလင်းပြောကြားချက်ကို အဆုံးမသတ်ခင် ဒီပြန်လည်ခေါ်ယူရေး လုပ်ငန်းစဉ်အောင်မြင်ရေးအတွက် ဝိုင်းဝန်း ကူညီလာကြဖို့ နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝန်းနဲ့ မီဒီယာကို ကျွန်တော်ပန်ကြားလိုပါတယ်''ဟု ပြောကြားသည်။
ယင်းနောက် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် ဦးမြင့်သူက ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံမှ ပြန်လာမည့်သူများ လက်ခံ ရေးနှင့် ပတ်သက်ပြီး မိမိတို့ဘက်မှ အသင့်အနေထားရှိကြောင်းကို ပြောကြားရာတွင် အချက် သုံးချက်ရှိပါကြောင်း။
တစ်အချက်မှာ ပြန်လာမည့်သူများနှင့် နယ်စပ်ဒေသတွင် နေထိုင်သည့်သူများ၊ နှစ်အချက်မှာ နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝန်း ၏ ပါဝင်ပတ်သက်မှုနှင့် သုံးအချက်မှာ UNHCR နှင့် WFPတို့၏ ပါဝင်ပတ်သက်မှုများ ဖြစ်ပါကြောင်း။
ပြန်လာမည့်သူများကို စောင့်မျှော်
မကြာသေးမီက နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းက စိတ်ဝင်စား လေ့ရှိသော တစ်အချက်နှင့် ပတ်သက်ပြီး ရှင်းပြလိုသည်မှာ ၂ဝ၁၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၅ - ၁၆ ရက်နေ့က နေပြည်တော်တွင် ကျင်းပသော ပထမအကြိမ် ပူးတွဲလုပ်ငန်းအဖွဲ့အစည်းအဝေးတွင် ဟိန္ဒူဘာသာဝင် ၅ဝ၈ ဦးနှင့် အစ္စလာမ်ဘာသာဝင် ၇၅ဝ အပါအဝင် အမည်စာရင်း ၁၂၅ဝ ကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံဘက်သို့ မိမိတို့ပေးပို့ခဲ့ပါကြောင်း၊ ယခုအခါ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံဘက်မှ ပြန်လာမည့်သူများကို မိမိတို့ စောင့်မျှော်နေပါကြောင်း။
၂ဝ၁၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆ ရက်က ဒါကာမြို့တွင် ကျင်းပ သည့် မြန်မာ-ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးများ အစည်း အဝေးတွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဘက်မှ ပေးအပ်သည့် လူပေါင်း ၈ဝ၃၂ ဦး၏ အမည်စာရင်းကို မိမိတို့ရရှိခဲ့ပါကြောင်း။
စိစစ်ရေးလုပ်ငန်းများကို လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးမှ တာဝန် ရှိသူများက လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါကြောင်း၊ သို့သော်လည်း ဘင်္ဂလား ဒေ့ရှ်ဘက်မှ လက်ခံရရှိသော ဖြည့်စွက်ရမည့် စာရွက်(Form) များမှာ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် သဘောတူညီထားသည့် စိစစ်ရေး (Form) များ မဟုတ်သည်ကို တွေ့ရှိရပါကြောင်း။
ထို့ပြင် အဆိုပါ စိစစ်ရေး(Form) များမှာ နေထိုင်ရာအရပ်၊ မိသားစုတစ်ဦးချင်း၏ လက်မှတ်နှင့် လက်ဗွေ၊ ဓာတ်ပုံနှင့် အခြားသော အထောက်အထား အပါအဝင် အခြေခံသတင်း အချက်အလက်များ ပါဝင်မှုမရှိပါကြောင်း။
ထို့ကြောင့် သဘောတူညီထားသည့် စိစစ်ရေး(Form) ဖြင့်သာ အသုံးပြုရေးအတွက် ရန်ကုန်ရှိ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သံရုံးနှင့် ဒါကာရှိ မြန်မာသံရုံးမှတစ်ဆင့် ၂ဝ၁၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့က ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဘက်ကို မိမိတို့ အကြောင်းကြားခဲ့ ပါကြောင်း။
ခေါင်းဆောင်များနှင့် တွေ့ဆုံ
မြန်မာ- ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နယ်နိမိတ်မျဉ်းအနီး ယာယီနေထိုင် သော လူများနှင့် ပတ်သက်ပြီး နိုင်ငံတကာမီဒီယာများက ရေးသား ဖော်ပြမှုများရှိခဲ့ပါကြောင်း၊ အမှန်တကယ်မူ နှစ်နိုင်ငံအစိုးရ အကြား လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည့် စာချုပ်ပါ အပိုဒ်(၁၄)ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်းသိရှိရန် ခရိုင်အာဏာပိုင်များနှင့်အတူ စောစောကတည်းကပင် ရှင်းပြထားခဲ့ပြီးဖြစ်ပါကြောင်း၊ ဥပမာ အနေဖြင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အပါအဝင် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများမှ သံတမန်များနှင့်အတူ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးသောင်းထွန်းသည် ၂ဝ၁၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၆ ရက်က နယ်စပ်ဒေသသို့သွားပြီး ရွာသူရွာသားများ ၊ ခေါင်းဆောင်များနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ပါကြောင်း။
ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီးခေါင်ဆောင်သည့် မြန်မာ ကိုယ်စားလှယ်များသည် ၂ဝ၁၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ရက် က အဆိုပါနယ်စပ်သို့ သွားရောက်ခဲ့သည့် ကျေးရွာအကြီးအကဲ များနှင့် တွေ့ဆုံကာ မိမိတို့ နေရပ်သို့ ပြန်လာကြရန်နှင့် နှစ်နိုင်ငံ အစိုးရအကြား ၁၉၉၈ ခုနှစ်က ချုပ်ဆိုထားသော စာချုပ်ပါ အချက်များကို လိုက်နာကြရန် တိုက်တွန်းခဲ့ပါကြောင်း။
နယ်နိမိတ်မျဉ်းအနီးရှိ နေသူများကို ပြန်လည်ပို့ဆောင် နိုင်ရန် မြန်မာအာဏာပိုင်များက အကြမ်းဖက်သမားများ၏ အ္တရာယ်မှ တာဝန်ရှိသူများကို ကာကွယ်ရန် နယ်စပ်ဒေသတွင် နေထိုင်သောသူများနှင့် စေ့စပ်ညှိနှိုင်းခြင်း၊ အင်အားပြခြင်း ဟူသည့် နည်းလမ်းကို အသုံးပြုခဲ့ပါကြောင်း၊ မြန်မာအစိုးရသည် အဆိုပါဒေသအား ARSA အစွန်းရောက်အကြမ်းဖက်အဖွဲ့၏ ခြေကုပ်စခန်းအဖြစ် မခံနိုင်ပါကြောင်း။
မိမိတို့အနေဖြင့် ချမှတ်ထားသည့် အစီအစဉ်များအတိုင်း စိစစ်ရေးလုပ်ငန်းများ ပြီးဆုံးပါက ¤င်းတို့ကို ပြန်လည်ပို့ဆောင် ပေးမည်ဟု ပြောကြားခဲ့ပါကြောင်း၊ သူတို့ဘက်ကလည်း ဥပဒေ ကို လိုက်နာပြီး မူလနေရာသို့ ပြန်လာလိုသည်ဟု ပြောကြားခဲ့ ပါကြောင်း၊ မြန်မာအာဏာပိုင်များက ¤င်းတို့၏ အရေးကိစ္စများ ကို ဆောင်ရွက်ရန် လုပ်သည့်အခါ ¤င်းတို့က ကြိုတင်သတ်မှတ် ချက်များဖြင့် တောင်းဆိုမှုများ ပြုလုပ်လာခဲ့ပါကြောင်း။
ဘေးကင်းစွာ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ပတ်သက်မှုမရှိဘဲ နိုင်ငံရေးနှင့်နွှယ်သည့် တောင်းဆိုမှုများကို ပေါ်ပေါ်တင်တင် တောင်းဆိုခဲ့သော Dil Mohamed ပြောကြားချက်များကို မီဒီယာများက ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ထုတ်လွှင့်ခဲ့ကြပါကြောင်း။
နယ်စပ်ဒေသစာချုပ်နှင့် ဥပဒေအရ ၄င်းတို့နေထိုင်သည့် နယ်နိမိတ်မျဉ်းအနီး မည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ နေထိုင်ခွင့်မရှိ ပါကြောင်း၊ ယင်းဒေသသည် ARSA အစွန်းရောက်အကြမ်းဖက် အဖွဲ့၏ ခြေကုပ်စခန်းဖြစ်လာမည့် အခြေအနေရှိ၍ အ္တရာယ် ကြီးမားပါကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် မြန်မာအစိုးရအနေဖြင့် ကန့်သတ် ထားသော အဆိုပါဒေသတွင် ဝင်ရောက်နေထိုင်မှုများကို ခွင့်ပြု မည်မဟုတ်ပါကြောင်း၊၂ဝ၁၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၃ ရက်က နေပြည် တော်တွင် နှစ်နိုင်ငံသဘောတူထားသည့် ပြန်လည်ပို့ဆောင်ရေး လုပ်ငန်းများကို ARSAအစွန်းရောက် အကြမ်းဖက်အဖွဲ့က ပျက်ပြားသွားအောင် လုပ်ဆောင်ခဲ့စဉ်ကတည်းက နယ်နိမိတ် မျဉ်းအနီးတွင် တရားမဝင်နေထိုင်မှုကို မိမိတို့ခွင့်မပြုခဲ့ပါကြောင်း။
လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခဲ့
နယ်စပ်ဒေသတွင် နေထိုင်သူများနှင့် ရောနှောကာ အကြမ်း ဖက်သမားများ ရှိနေနိုင်သဖြင့် မြန်မာနယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့အနေဖြင့် တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးနှင့် နယ်စပ်ဒေသရှိ နေထိုင်သူ များ ဘေးကင်းရေးအတွက် လိုအပ်သည့် ဆောင်ရွက်ချက်များ ကို ပြုလုပ်ခဲ့ရပါကြောင်း၊ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ တရားဥပဒေ စိုးမိုးရေးအတွက်ဖြစ်သည့် ပြန်လည်ပို့ဆောင်ရေးအစီအစဉ်ကို မထိခိုက်ရန်ဖြစ်ပါကြောင်း၊ ယခုအခါ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်အချို့ကို ပြန်လည် ရုပ်သိမ်းခဲ့ပြီး နယ်စပ်ရှိ လုံခြုံရေးနှင့် အစိုးရဝန်ထမ်း များကို ကာကွယ်ရန် အနည်းငယ်သော လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ ကိုသာ ထားရှိခဲ့ပါကြောင်း။
ရခိုင်ဒေသတွင် မိမိတို့၏ ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်မှုများနှင့် ပတ်သက်ပြီး နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝန်းအနေဖြင့် အပြုသဘော ပါဝင်နိုင်သည့် အခန်းကဏ္ဍများစွာ ရှိပါကြောင်း၊ မိမိတို့လက်ရှိ အဓိကလုပ်ဆောင်ချက်မှာ လူသားချင်းစာနာ ထောက်ထားရေး၊ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ရေး၊ ပြန်လည်နေရာချထားရေး၊ ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရေး၊ ပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးနှင့် အဖွဲ့အစည်းနှစ်ရပ် အကြား ငြိမ်းချမ်းစွာ အတူတကွ နေထိုင်နိုင်ရေးတို့ ဖြစ်ပါ ကြောင်း။
နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းအနေဖြင့် ပကတိအခြေအနေကို သိရှိနားလည်ပြီး ပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးနှင့် ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် လူမှုစီးပွားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို ပံ့ပိုးပေးခြင်းဖြင့် မိမိတို့ကို အကူ အညီပေးနိုင်ပါကြောင်း။
မြန်မာအာဏာပိုင်များသည် ၂ဝ၁၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၃ ရက်က နေပြည်တော်တွင် UNHCR ကိုယ်စားလှယ်နှင့် UNဌာနေညှိနှိုင်းရေးမှူးနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ပါကြောင်း၊ ၂ဝ၁၇ နိုဝင်ဘာ ၂၃ ရက်က နှစ်နိုင်ငံအကြား သဘောတူညီခဲ့သော ရခိုင်ဒေသမှ နေရပ်စွန့်ခွာသူများ ပြန်လည်လက်ခံရေးအစီအစဉ်နှင့်အညီ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ရေး အစီအစဉ်များတွင် ပါဝင်ကူညီရန် အဆိုပါ အဖွဲ့အစည်းနှစ်ခုနှင့် မိမိတို့ဆွေးနွေးခဲ့ပါကြောင်း။
ပြန်လည်ပို့ဆောင်ရေး၊ ပြန်လည်နေရာချထားရေးအပြင် ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ လူ့အဖွဲ့အစည်းများအားလုံး အသက်မွေးဝမ်း ကျောင်းလုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးတွင် ဝိုင်းဝန်းလုပ်ဆောင်ရန် UNHCR နှင့် UNDPတို့အနေဖြင့် အသင့်တော်ဆုံးအချိန်ဟု မိမိတို့ယူဆပါကြောင်း၊ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ရေး လုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ကူညီရန် ¤င်းတို့၏ ကမ်းလှမ်းချက်များနှင့်အတူ ၂ဝ၁၈ ခုနှစ် မတ် ၉ ရက်က ပြန်လည် ရောက်ရှိ ခဲ့ပြီဖြစ်ရာ အစိုးရအနေ ဖြင့် ၄င်းတို့၏ ကမ်းလှမ်းချက်များကို စဉ်းစားသုံးသပ်လျက် ရှိပါကြောင်း။
လောလောဆယ်အနေဖြင့်Red Cross Movement, AHA Centre, Philippines Red Cross, Thai Red Cross Societies နှင့် ဒေသခံလုပ်အားပေးများမှ တစ်ဆင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကူအညီများကို ပေးအပ် နေပါကြောင်း၊ ၂ဝ၁၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလကတည်းကပင် ရခိုင် ပြည်နယ်၌ ¤င်းတို့၏ အစားအသောက်ထောက်ပံ့သည့် လုပ်ငန်း များ ပြန်လည်စတင်ရန်WFP ကို မိမိတို့ခွင့်ပြုခဲ့ပါကြောင်း၊ ယင်းမှာ၂ဝ၁၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၆-၂၈ က ရောမတွင် ကျင်းပ သော အမှုဆောင်အဖွဲ့ အစည်းအဝေးတွင် တင်သွင်းခဲ့သည့်Myanmar Country Strategic Plan (2018-2022)ဆိုင်ရာWFP ၏ အစီရင်ခံစာအရ ဖြစ်ပါကြောင်း။
WFP က ပံ့ပိုးမှုပြုလုပ်
၂ဝ၁၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၆ ရက် WFP ဝင်ခွင့်ရရှိကတည်းက မောင်တောနှင့် ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်တို့တွင် လစဉ် စားနပ် ရိက္ခာ ဖြန့်ဝေပေးခဲ့ပါကြောင်း၊ ၂ဝ၁၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ကိုယ်ဝန်ဆောင်နှင့် နို့တိုက်မိခင် ၅၇ဝဝ၊ အသက် ငါးနှစ်အောက် ကလေး ၁၄ဝဝ အပါအဝင် လူပေါင်း ၃၉ဝဝဝ ကိုWFPက ပံ့ပိုးမှု ပြုလုပ်ခဲ့ပါကြောင်း။
မြန်မာအစိုးရအနေဖြင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အစိုးရနှင့် ပြုလုပ် ခဲ့သော ကတိကဝတ်များအပေါ် တာဝန်ရှိသည့် နှစ်နိုင်ငံ သဘောတူညီချက်နှင့်အညီ စိစစ်ရေးလုပ်ငန်းများ ပြီးဆုံးပြီး နောက် စနစ်တကျ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ရေး လုပ်ငန်းအတွက် ၂ဝ၁၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၃ ရက်ကတည်းကပင် စတင်ရန် အသင့်ရှိနေခဲ့ပါကြောင်း ပြောကြားသည်။
ဆက်လက်၍ ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီအထောက် အပံ့ပေးရေး၊ ပြန်လည်နေရာချထား ရေး၊ ဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်း (UEHRD) ညှိနှိုင်းရေးမှူးချုပ် ဒေါက်တာ အောင်ထွန်းသက်က ရခိုင်ပြည်နယ်မှ နေရပ် စွန့်ခွာသူများ ပြန်လည်စိစစ်လက်ခံရန် အားလုံးအဆင်သင့် ဖြစ်နေပြီဖြစ်ကြောင်း၊
ပြန်လာမည့်သူများ အဆင်သင့်ဖြစ် အောင်UEHRD အနေဖြင့် ကြိုဆိုရေး စခန်းများ၊ လက်ခံ ရေးစခန်းများနှင့် နေရာချထားရေးစခန်းများကို ဆောင်ရွက် ထားရှိပြီးဖြစ်ကြောင်း၊ ယင်းသို့ ဆောင်ရွက်ရာတွင် လှူအခွင့် အရေး ကာကွယ်ရေး၊ မတူကွဲပြားမှုများ၏ အလှတရားကို ဖော် ဆောင်ရေး၊ သည်းခံစိတ်ထားရှိရေးနှင့် လူတိုင်းအတွက် လုံခြုံမှုများကို ဖော်ဆောင်ရေးစသည့် အဓိကအချက်များကို လုပ်ဆောင်ထားပါကြောင်း။
နိုင်ငံတော်အစိုးရက မိမိကို တာဝန်ပေးထားသည့်အတွက် ပြန်လာမည့်သူများကို လက်ခံရေး၊ ကြိုဆိုရေး၊ နေရာချထား ရေးနှင့် ¤င်းတို့အတွက် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း စသည့် လုပ်ငန်းများကိုလည်း မိမိတို့ဘက်က ဆောင်ရွက်ပေးရန် ရှိပါကြောင်း၊ UEHRDအနေဖြင့် စီးပွားရေးအခွင့်အလမ်းများ ပေါ်ထွန်းလာစေရန် ပြန်လည်ဖန်တီးပေးမည်ဖြစ်ပြီး လူသား ချင်းစာနာထောက်ထားမှုနှင့်ပတ်သက်၍လည်း မိမိတို့ UEHRD အနေဖြင့် လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိပါ ကြောင်း၊ ယင်းသို့ဆောင်ရွက်ရာတွင် လူသားချင်းစာနာ ထောက်ထားသည့် အကူအညီများ ထိရောက်စွာပေးအပ်ရေး၊ ပြန်လည်နေရာချထားရေးလုပ်ငန်းများကို ဆွေးနွေးညှိနှိုင်း ကြရေး၊ လူမှုစီးပွားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ရေရှည်တည်တံ့ ခိုင်မြဲသော ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်နိုင်ရေးကို ဆောင်ရွက် ပေးလျက်ရှိပါကြောင်း။
UEHRD၏ ထူးခြားချက်သည် နိုင်ငံတော်အစိုးရက လုပ်ဆောင်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ အမျိုးသားတုံ့ပြန်မှုအနေဖြင့် ပုဂ္ဂလိကရော၊ ပြည်သူရော အားလုံးပေါင်းပြီး လုပ်ဆောင် ခြင်းဖြစ်ပါကြောင်း၊UEHRDနှင့်ပတ်သက်သည့်လုပ်ငန်းများ ကို ခွဲလျှင် ၁ဝ ခုလောက်ရှိကြောင်း၊ အရေးကြီးဆုံးကတော့ လုပ်ငန်းရှင်ကြီးများ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များ၊ နိုင်ငံတော် အစိုးရ၊ ပြည်သူ၊ တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရနှင့် ခရိုင်တာဝန်ရှိသူ များ အားလုံးပေါင်းစပ်ပြီး လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါ ကြောင်း ရှင်းလင်းပြောကြားသည်။
ယင်းနောက် တက်ရောက်လာကြသည့် သတင်းမီဒီယာ များက သိရှိလိုသည်များကို မေးမြန်းရာတွင် ယနေ့သတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲတွင် နိုင်ငံတကာသို့ အဓိကပေးလိုသည့် အကြောင်း အရာ၊ အချက်အလက်က ဘာဖြစ်မလဲဆိုသည့် မေးခွန်းနှင့် ပတ်သက်၍ ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးအောင်လှထွန်းက ''ကျွန်တော် တို့ကို ကူညီပေးပါ၊ နားလည်ပေးပါ၊ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံဟာ နိုင်ငံတကာမီဒီယာရဲ့ ပံ့ပိုးမှုကြောင့် ‘ဒီမိုကရေစီလမ်းကြောင်း ပေါ်ကိုရောက်ခဲ့ပြီ၊ အဲဒီလမ်းကြောင်းပေါ်မှာ ရှေ့ဆက်ပြီး တော့ လျှောက်လှမ်းနိုင်ဖို့အတွက် ကူညီပါလို့ မေတ္တာရပ်ခံ ချင်ပါတယ်''ဟု ဖြေကြားသည်။
ရခိုင်ပြည်နယ် မောင်တောဒေသတွင် ဖမ်းဆီးရမိသူများ အား မည်သည့်ပုဒ်မများနှင့် အရေးယူထားသည်၊ မည်သည့် ပြစ်ဒဏ်များချမှတ်သည်၊ လက်ရှိအရေအတွက် မည်မျှရှိသည် စသည့် မေးခွန်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့ဌာနချုပ် မှ ရဲရေးချုပ် ရဲမှူးချုပ် ဝင်းထွန်းက “''ဖမ်းဆီးထားတဲ့ ၃၈၄ ဦးထဲမှာ အကြမ်းဖက်မှုဥပဒေနဲ့ အရေးယူထားတာ ၂၄၈ မှု၊ လက်နက်ဥပဒေနဲ့ အရေးယူထားတာ ငါးမှုရှိပါတယ်၊ အချို့ သူတွေကျတော့ တစ်ဦးတည်းကနေ နှစ်မှု၊ သုံးမှု စသည်အား ဖြင့် ထပ်နေတာလည်း ရှိပါတယ်၊ ‘ဒါကြောင့် စုစုပေါင်းအမှု ၂၅၃ မှုရှိပါတယ်၊ ဆက်စပ်ဖြစ်စဉ်တွေဆိုတာကတော့ မီးရှို့မှု၊ မီးပေါ့ဆမှု၊ ဆဲဆိုခြိမ်းခြောက်မှု၊ ပုန်းလျှိုးကျော်နင်းမှု၊ ယာဉ် တိမ်းမှောက်မှု၊ နာကျင်မှု၊ ခိုးမှု၊ မတရားအသင်း၊ လူသတ်မှု၊ မုဒိမ်းမှု၊ လက်နက်မှု၊ လုယက်မှု စတာတွေနဲ့ အရေးယူထား တာဖြစ်ပါတယ်၊ ကျွန်တော်တို့ ဖမ်းဆီးခဲ့တဲ့ ၃၈၄ ဦးကို အမှုစစ်ကြောလိုက်တဲ့အခါမှာ မပေါ်လို့ လွတ်သွားတဲ့ ဦးရေက ၂၉ ဦးရှိပါတယ်၊ ချုပ်နှောင်ထားတဲ့ အခုလက်ရှိ တရားခံ ပေါင်းက ၃၅၅ ဦး ရှိနေပါသေးတယ်''ဟု ဖြေကြားသည်။
ရခိုင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး ဦးတင်မောင် ဆွေက ဆက်လက်ဖြေကြားရာတွင် ''မောင်တောဖြစ်စဉ် ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ၂ဝ၁၇ ခုနှစ် သြဂုတ်လ ၂၅ ရက်နေ့ကနေ ပြီးတော့ ယနေ့အချိန်အထိ မောင်တောခရိုင်အတွင်းမှာ မူလလူဦးရေ ကတော့ ၁ဝဝ၅၄၂၉ ဦး ရှိပါတယ်၊ လက်ရှိနေထိုင်လျက်ရှိတာက ၄၆၉၆၆၅ ဦး နေထိုင်လျက်ရှိပါတယ်၊ နေရပ်စွန့်ခွာသွားတာ ၅၃၅၇၆၄ ဦး ရှိပါတယ်''ဟု ဖြေကြားသည်။
ပြန်လည်လက်ခံရေးအတွက် စိစစ်ပြီးသည့် လူဦးရေ ၃ဝဝ ကျော်နှင့်ပတ်သက်၍ မေးခွန်းကို လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ဦးစီးဌာန òန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦးဌေးလှိုင်က ဖြေကြားရာ တွင် ''ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဘက်ကနေပြီး ပြည်ထဲရေးကို ဖေဖော် ဝါရီလထဲမှာ လူဦးရေ ၈ဝဝဝ ကျော်စာရင်းကို ပေးလိုက် တယ်၊ ကျွန်တော်တို့ ပေးတဲ့ပုံစံနဲ့ ပြန်ပေးတာမဟုတ်ပါဘူး၊ သူတို့ပြုလုပ်ထားတဲ့ ပုံစံတစ်ခုနဲ့ပေးလိုက်ပါတယ်၊ အဲဒီထဲမှာ အိမ်ထောင်စု ၁၆၇၃ စုပါဝင်ပါတယ်၊ လူဦးရေက ၈ဝ၃၂ ဦး ဖြစ်ပါတယ်၊ ကျွန်တော်တို့ ပြန်ပြီးစိစစ်တဲ့အခါ မနေ့ကအထိ အိမ်ထောင်စု ၉၃ ခု စိစစ်ပြီးဖြစ်ပါတယ်၊ လူဦးရေအားဖြင့် ၄၅၆ ဦး စိစစ်ပြီးဖြစ်ပါတယ်၊ အဲဒီအထဲမှာ အကြမ်းဖက်မှုထဲ မှာ ပါဝင်နေတာ သုံးဦးတွေ့ရှိရပါတယ်၊ နှစ်နိုင်ငံသဘော တူညီချက်တွေအရ ‘ဒီကနေပုံစံတွေကို ပို့ထားခဲ့ပါတယ်၊ အဲဒီပုံစံတွေကို ဖြည့်ပေးဖို့ ပြောထားပါတယ်''ဟု ဖြေကြား သည်။
လက်ခံဖို့ အဆင်သင့်ဖြစ်နေ
တစ်ဖက်နိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်သူများ ပြန်လည် လက်ခံမည့်အစီအစဉ်၊ ကျေးရွာများတွင် အုပ်ချုပ်ရေးစခန်း များ တည်ဆောက်နေသည်ဟု စွပ်စွဲမှုနှင့် မြန်မာနိုင်ငံကို အရေးယူရန် ကုလသမဂ္ဂနှင့် နိုင်ငံတကာမှ ဖိအားပေးနေ သည့်အပေါ် အစိုးရအနေနှင့် မည်သို့တုံ့ပြန်မည်ကို သိရှိလို ကြောင်း မေးခွန်းအပေါ် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ အမြဲတမ်း အတွင်းဝန် ဦးမြင့်သူက “''ကျွန်တော်တို့ စောစောက ရှင်းပြ သလိုပဲ ဇန်နဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့ကတည်းက လက်ခံဖို့ အဆင် သင့်ဖြစ်နေပါပြီ၊ တောင်ပြိုလက်ဝဲနဲ့ငါးခူရစခန်းမှာ ပြန်လည် လက်ခံပေးဖို့ ကျွန်တော်တို့ ဝန်ထမ်းတွေအားလုံး အဆင်သင့် ဖြစ်နေပါပြီ''ဟု ဖြေကြားသည်။
ဆက်လက်၍ ဒေါက်တာအောင်ထွန်းသက်က ''လက်ခံတဲ့ ပုံစံအဆင့် သုံးဆင့်ကို သိဖို့လိုပါတယ်၊ ပထမဆုံးအဆင့်က တော့ တောင်ပြိုလက်ဝဲနဲ့ ငါးခူရမှာ ကြိုဆိုရေးစခန်း ရှိပါ တယ်၊ အဲဒီစခန်းမှာ စစ်ဆေးပြီးပြီးချင်း လက်ခံပြီး သူတို့ အတွက် နေရာချထားဖို့ စီစဉ်ပေးတာပါ၊ အခုအပြောအဆို ခံနေရတာတော့ အဲဒီနေရာချထားတဲ့နေရာတွေမှာ ဘယ်လို ဘယ်နည်းဆောင်ရွက်နေတယ်ဆိုတာ သိချင်ကြတာပါပဲ၊ ကျွန်တော်တို့အမြင်ကတော့ ရိုးရိုးသားသားရှင်းလင်းနေတာ ပါ၊ လာတဲ့သူတွေအတွက် အဆောင်တွေ ဆောက်ပေးဖို့လို တယ်၊ အဲဒီလိုဆိုတော့ ရှိတဲ့အခြေအနေကို အဆင်အပြေဆုံး ဖြစ်အောင် မြေယာရှင်းလင်းရေး လုပ်တာရှိပါတယ်၊ မြေယာ ရှင်းလင်းရေးလုပ်တဲ့ သွေးရိုးသားရိုးကိစ္စကို တခြားအဓိပ္ပာယ် ကောက်တဲ့ ပုံစံတွေရှိတာတွေ့ရတယ်၊ ကိုယ့်ဘက်ကတော့ လိပ်ပြာသန့်ပါတယ်၊ အခုအကွက်တွေချနေပါပြီ၊ ဘာကြောင့် လဲဆိုတော့ ရွာတွေကို စနစ်တကျ ပြန်လည်တည်ဆောက် ဖို့ဆိုရင် မြေကြီးတွေရှင်းမှရမှာပါ၊ ဒါကိုယ့်ရဲ့ လက်ရှိအနေ အထားကိုပြောတာပါ၊ ပြီးသွားရင်တော့ အဆောက်အဦတွေ ဆောက်ဖို့ လုပ်နေတာရှိပါတယ်။
ကြိုးစားတာက ကိုယ့်ဘက်ကလုပ်နိုင်တာ
''အဆောက်အဦတွေဆောက်ဖို့ အဆောက်အဦပစ္စည်း တွေကို အဆင်သင့်ဖြစ်အောင် ကြိုးစားနေတာဖြစ်ပါတယ်၊ ပြန်လာတဲ့သူတွေအားလုံးကို ကြိုဆိုတယ်၊ လုံခြုံမှုရှိအောင်၊ သိက္ခာရှိအောင် ကြိုးစားကြည့်မှာပါ၊ ဒါပေမယ့် အဲဒီလို ကြိုးစားတာက ကိုယ့်ဘက်ကလုပ်နိုင်တာ၊ ဖိအားပေးတာ ကတော့ သူတို့ကပေးတာပါ၊ အလုပ်နဲ့ သက်သေပြကြည့်တာ ပေါ့၊ မြန်မာနိုင်ငံကို အရေးယူဖို့ နိုင်ငံတကာဖိအားကို ဘယ်လို လုပ်မလဲဆိုတော့ အက်ရှင်နဲ့လုပ်ပါမယ်''ဟု ဖြေကြားသည်။
ရခိုင်ပြည်နယ်သို့ Media Trip များ စေလွှတ်ရာတွင် အစိုးရစီစဉ်သည့်နေရာကိုသာ သွားရမည်(သို့) သွားလိုသည့် နေရာကို စီစဉ်ပေးမည်(သို့) မိမိအစီအစဉ်ဖြင့် သွား၍ ရ၊ မရ ကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍ ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးအောင်လှထွန်းက ''ကျွန်တော်ပြောတဲ့အထဲမှာ ပါပါတယ်၊ လောလောဆယ်မှာ လုံခြုံရေးစိုးရိမ်ရတယ်၊ သွားရေးလာရေး အခက်အခဲရှိတယ်၊ တချို့နေရာတွေဆိုရင် ရဟတ်ယာဉ်နဲ့သွားရတယ်၊ တည်းဖို့ပြု ဖို့ကလည်း အခက်အခဲရှိတယ်၊ လောလောဆယ်မှာတော့Guided Trip ပဲ လုပ်ပေးနိုင်တယ်၊ သို့သော် သွားသင့် သွားထိုက်တဲ့နေရာတွေတော့ ထည့်ဖြစ်အောင်လုပ်နေပါတယ်၊ တောင်းဆိုမှုတွေရှိပါတယ်၊ လုံခြုံရေးတာဝန်ယူရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် တွေရဲ့ သူတို့ရဲ့ သဘောထားပေါ်မှာ မူတည်ပြီးတော့ စီစဉ် ဆောင်ရွက်ပေးပါမယ်''ဟု ဖြေကြားသည်။
မောင်တောဒေသရှိ ကလေးငယ်များ အာဟာရချို့တဲ့နေ ခြင်းအားSlow Ethnic Cleansing ဟု စွပ်စွဲနေခြင်း အပေါ် အစိုးရအနေဖြင့် မည်သို့တုံ့ပြန်မည်ကို သိရှိလိုကြောင်း မေးခွန်းနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစားဝန်ကြီး ဌာန အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် ပါမောက္ခ ဒေါက်တာသက်ခိုင် ဝင်းက “''ရခိုင်ပြည်နယ်မှာရှိတဲ့ ဘဂ¯လီကလေးငယ်တွေရဲ့ အာဟာရဖွံ့ဖြိုးမှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အမျိုးမျိုးပြောကြတာတွေ ရှိပါတယ်၊ တချို့ဟာတွေကလည်းပဲ တိကျမှန်ကန်တဲ့ Data အထောက်အထားတွေနဲ့ ပြောတာ မဟုတ်ပါဘူး၊ အဲဒီအတွက် ကြောင့် ကျန်းမာရေးနဲ့ အားကစားဝန်ကြီးဌာနက ဦးစီးပြီး တော့ တစ်နိုင်ငံလုံးမှာရှိတဲ့ ကလေးတွေအတွက် Nutritio-nal Statistics Survey Micro Nutrient Surveyတစ်ခု ဆောင်ရွက်နေတာရှိပါတယ်၊ ဒါဟာဆိုရင် တစ်နိုင်ငံ လုံးမှာရှိတဲ့ ကလေးတွေရဲ့ Nutritional Statistics ကို ကြည့်ရင် ရခိုင်ပြည်နယ်တစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး၊ တခြား ပြည်နယ်တွေမှာရော ဘယ်လိုအခြေအနေရှိလဲဆိုတာ သိလာ နိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်၊ ရခိုင်ပြည်နယ်တစ်ခုတည်း ကွက်ကွက် ကွင်းကွင်း သတ်သတ်မှတ်မှတ် Malnutrition၊ Under Nutrition ဖြစ်နေတာ မဟုတ်ဘူးဆိုတာကို ကျွန်တော် အနေနဲ့ တင်ပြလိုပါတယ်။
အပြည့်အဝထောက်ပံ့ဆောင်ရွက်လျက်ရှိ
''ဒါ့အပြင် ရခိုင်ပြည်နယ်အတွက်ကို အထူးဦးစားပေး အစီ အစဉ်အနေနဲ့ ကျန်းမာရေးနဲ့ အားကစားဝန်ကြီးဌာနအနေနဲ့ Nutritionနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ လုပ်ငန်းတွေကို အများကြီး ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိပါတယ်၊ ဒီကလေးတွေအတွက်လိုအပ် တဲ့ အစားအသောက်ဆိုလည်းWorld Food Program-me- WFP ကနေ လိုအပ်တဲ့Food တွေ Supply လုပ်နေ သလို၊ လိုအပ်တဲ့ Supplementary တွေ၊ လိုအပ်တဲ့ Vita-minတွေ၊ Micro-Nutrient တွေ ဒါတွေကိုလည်း အပြည့် အဝ ထောက်ပံ့ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း ပြောကြားလို ပါတယ်။
''ဒါ့ပြင်Malnutritionကိစ္စဟာ ဦးစီးဌာနတစ်ခုတည်းနဲ့ သက်ဆိုင်တာ မဟုတ်ပါဘူး၊ Multi Ministry နဲ့ သက် ဆိုင်နေတဲ့အတွက်ကြောင့် ကျွန်တော်တို့ ဦးစီးဌာနတွေ၊ ဝန်ကြီးဌာနတွေနဲ့ ပူးပေါင်းပြီး ကျွန်တော်တို့ရဲ့ Master Plan တွေဆွဲပြီး ဆောင်ရွက်နေတာတွေလည်းပဲ ရှိပါတယ်၊ အဲဒီလို ဆောင်ရွက်တဲ့အခါမှာ ကလေးတွေမှာ ဖြစ်တတ်တဲ့ ကူးစက်ရောဂါတွေကြောင့်လည်းပဲMalnutrition တွေ ဖြစ်နိုင်တဲ့အတွက် ကူးစက်ရောဂါတွေအတွက် လိုအပ်တဲ့ ကာကွယ်ဆေးထိုးလုပ်ငန်းတွေကိုလည်း အထူးမြှင့်တင်ပြီး ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိပါတယ်။
ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုများ လုပ်ထား
''ဒါ့ပြင်Malnutrition ကို ဖြစ်စေတဲ့အကြောင်းအရင်း တစ်ခုကတော့ သန်ကောင်၊ တုတ်ကောင်၊Infestation ရဲ့ Infection တွေပါ၊ ဒါတွေအတွက်လည်း ကျွန်တော်တို့ တွေက ပုံမှန်သန်ချတဲ့လုပ်ငန်းတွေ လုပ်ပေးနေတာတွေ လည်းပဲ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါတယ်၊ ဒါ့ပြင် တစ်ဆက်တည်း မှာပဲ တင်ပြလိုတာကတော့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာမယ့် ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာသူတွေမှာ ပါဝင်လာမယ့် ကလေးတွေ၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်တွေအတွက်လည်း ကျန်းမာရေးနဲ့အားကစား ဝန်ကြီးဌာနက ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုများ လုပ်ထားပါတယ်၊Nutrition နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ Survey တွေ၊ လိုအပ်တဲ့ ကိုယ်အရပ်တိုင်းတာ၊ အလေးချိန်တိုင်းတာ ဒါတွေကိုလည်းMonitor လုပ်ထားပါမယ်။
''အဲဒီမှာMalnutrition တွေပါလာရင် ချက်ချင်းTreat-ment ပေးနိုင်အောင်လည်းFacilities တွေ ဆောင်ရွက် ထားပါတယ်၊ ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ Nutrition နဲ့ ပတ်သက် ပြီးတော့ ချက်ချင်း တစ်ရက်နှစ်ရက်နဲ့ လုပ်ဆောင်ခွင့်ရတဲ့ ကိစ္စမဟုတ်ပါဘူး၊ နှစ်ရှည်လများဆောင်ရွက်မှ ဒီNutrition ကိစ္စဟာ ဆောင်ရွက်အောင်မြင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ ဒီအခြေအနေတွေကို တိတိကျကျ သိသာနိုင်ဖို့အတွက် ဒီSurvey ကို လုပ်နေတာဖြစ်ပါတယ်၊ ဒီSurvey ဟာ ဒီ April မှာ ပြီးပါမယ်၊ အဲဒါပြီးတဲ့အခါမှာ ထွက်ရှိလာတဲ့ အခြေအနေတွေပေါ်မှာ မူတည်ပြီးတော့ ဝန်ကြီးဌာနမှာရှိတဲ့ Nutrition Project ကို ကိုင်တွယ်နေတဲ့ ဌာနကနေပြီးတော့ လိုအပ်တဲ့ လက်ရှိလုပ်ဆောင်နေတဲ့ လုပ်ငန်းတွေထက် ပိုမိုကောင်းမွန်တဲ့၊ ပီပြင်တဲ့၊ အကျိုးရှိတဲ့ လက်တွေ့အသုံးကျ နိုင်တဲ့ လုပ်ငန်းတွေကို ထပ်ပြီးတော့ ဖြည့်တင်းပြီး ဆောင် ရွက်သွားမှာဖြစ်ပါတယ်၊ ဒီလို ဆောင်ရွက်တဲ့အခါမှာလည်း ကျွန်တော်တို့တစ်ခုတည်း မဟုတ်ပါဘူး၊International က ဖြစ်တဲ့WHO ၊UNICEF တို့နဲ့ Support တွေနဲ့လည်း ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း ကျွန်တော့်အနေနဲ့ တင်ပြလိုပါ တယ်''ဟု ဖြေကြားသည်။
ပြတ်ပြတ်သားသား အာမခံ
ရခိုင်အရေးနှင့်ပတ်သက်၍ Ethnic cleansing၊Genocide ဖြစ်သည်ဟု အနောက်နိုင်ငံများက သတ်မှတ်နေ မှုအပေါ် မည်သို့တုံ့ပြန်မည်နှင့် စစ်တွေနှင့် ကျောက်ဖြူရှိ IDP စခန်းများကို ပိတ်သိမ်း၍ မည်သို့နေရာချထားမည် ကို သိရှိလိုခြင်း မေးခွန်းနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ဒေါက်တာ အောင်ထွန်း သက်က ''ဒီနှစ်ခုလုံးက နိုင်ငံတကာစွပ်စွဲချက်ထဲမှာ အပြင်း ထန်ဆုံး စွပ်စွဲချက်နှစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်၊ Ethnic cleansing, Genocide ဆိုတာဟာ ကျွန်တော်တို့ လွန်ခဲ့တဲ့အပတ်က ဂျီနီဗာမှာရော၊ ဘာလင်မှာရော ဒီမေးခွန်းမေးကြပါတယ်၊ ဒီလိုမေးတဲ့အခါမှာ ကျွန်တော့်အနေနဲ့ နိုင်ငံတော်အနေနဲ့ ပြတ်ပြတ်သားသား အဖြေပေးတာတော့ Ethnic cleansingမရှိပါဘူး၊ ဒါက ပြတ်ပြတ်သားသား အာမခံတဲ့အခြေအနေကို တင်ပြတာပါ၊ ဒါကတော့ ရှင်းပါတယ်၊ ဘာမှ မေးခွန်းလည်း ထုတ်စရာမရှိဘူး၊ တစ်ခုရှိတာက ကိုယ့်နိုင်ငံမှာ ဖြစ်တာတွေ အားလုံးကို Ethnic cleansingလို့ ပြောလိုက်တာနဲ့၊Genocideလို့ ပြောလိုက်တာနဲ့ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာ အဲဒီ လိုအခြေအနေ လုံးဝမရှိပါဘူး၊ မဟုတ်ပါဘူးလို့ ပြောရတာ အင်မတန်ခက်ပါတယ်၊ ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်တို့ ကိုယ့်လိပ်ပြာ ကိုယ်သန့်ပါတယ်''ဟု ဖြေကြားသည်။
ဆက်လက်၍ ရခိုင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး ဦးတင်မောင်ဆွေက ''ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ စစ်တွေ၊ ပေါက်တော၊ ကျောက်တော်၊ မြေပုံ၊ ကျောက်ဖြူ စုစုပေါင်း IDP စခန်း ၁၉ ခုရှိပါတယ်၊ ဒါတွေကို ၂ဝ၁၄၊ ၂ဝ၁၅ ခုနှစ်ကနေစပြီးတော့ နှစ်အလိုက် စခန်းတွေကို ဖျက်သိမ်းပြီးတော့ မူလအနေအထား ရောက်အောင် ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပါတယ်၊ ၂ဝ၁၄-၂ဝ၁၅ ခုနှစ်မှာ ပေါက်တောမြို့နယ်၊ မြောက်ဦးမြို့နယ်၊ ကျောက်တော်မြို့နယ်၊ မင်းပြားမြို့နယ် စခန်းလေးခုကနေ အိမ်ခြေ ၁၆၈ဝ ကို ကျွန်တော် တို့ ရွှေ့ပြောင်းနိုင်ခဲ့ပါတယ်၊ အလားတူ ၂ဝ၁၅-၂ဝ၁၆ ခုနှစ် မှာလည်း အိမ်ခြေပေါင်း ၂၅၁၃ ကို စခန်းခုနစ်ခုကနေ ရွှေ့ပြောင်း နိုင်ခဲ့ပါတယ်။
''၂ဝ၁၆-၂ဝ၁၇ ခုနှစ်မှာ ပေါက်တောIDP က ၃၆၅ အိမ်ကို ရွှေ့ပြောင်းပေးနိုင်ခဲ့ပါတယ်၊ အချုပ်အားဖြင့်ပြောမယ်ဆိုရင်IDP စခန်းဟာ ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းမှာ စစ်တွေမြို့နယ်နဲ့ ကျောက်ဖြူမြို့နယ် နှစ်နေရာမှာပဲ ကျန်ပါတယ်၊ ဒီနှစ်နေရာမှာ စစ်တွေခရိုင်ထဲမှာရှိတဲ့ မြေပုံတောင်ပေါ်IDP စခန်းကို ရွှေ့ပြောင်းဖို့အတွက် စီစဉ်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါတယ်၊IDP စခန်းတွေကို ဖျက်သိမ်းတဲ့အခါမှာ မူလနေရာမှာ ပြန်လည်နေရာ ချထားဖို့ဆိုတဲ့အချက်က အဓိကအရေးကြီးတာဖြစ်တဲ့အတွက် ဒီအချက်ကိုရရှိဖို့ ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းပြီးတော့ ဆောင်ရွက်နေ ရတာတွေရှိပါတယ်၊ ဒါကြောင့် အချိန်ယူပြီး ဆောင်ရွက်ရ တာဖြစ်ပါတယ်၊ ဒီနှစ်မှာ ကျောက်ဖြူIDP စခန်းကို မူလ နေရာမှာ ပြန်လည်နေရာချထားဖို့အတွက် ကျွန်တော်တို့အနေ နဲ့ မြေပြင်မှာညှိနှိုင်းလျက်ရှိကြောင်း တင်ပြအပ်ပါတယ်''ဟု ရှင်းလင်းပြောကြားသည်။
အားလုံးမျှမျှတတ စဉ်းစားတတ်ဖို့လို
ပြန်လည်လက်ခံရေးဆောင်ရွက်ရာတွင် နေရပ်ပြန်သူများ အနေဖြင့် လုံခြုံမှုမရှိမည်ကို စိုးရိမ်ခြင်းအပေါ် ဆောင်ရွက် ပေးမည့်အခြေအနေနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဒေါက်တာ အောင်ထွန်း သက်က ''ဒီဖြစ်စဉ်မှာ အပိုင်းသုံးပိုင်းရှိပါတယ်၊ ပထမအပိုင်းက အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်တာ၊ တကယ်တမ်းတိုက်ခိုက်တာ တော်ရုံ တန်ရုံ လွယ်တာမဟုတ်ဘူး၊ စခန်း ၃ဝ ကို တစ်ပြိုင်တည်း တိုက်ခိုက်တာ၊ ဘာမှမပြောဘူး၊ ဒါပေမယ့် ဒုတိယအပိုင်း ဖြစ်တဲ့ တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေရဲ့ တုံ့ပြန်မှု၊ လိုတာတို့၊ ပိုတာတို့ ဒါတွေ ပြောကြတာရှိတယ်၊ တတိယအပိုင်းအနေနဲ့ နိုင်ငံတော်အစိုးရ အနေနဲ့ရော၊ ပြည်သူတွေအနေနဲ့ရော အဆင်ပြေအောင် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးလုပ်နေတဲ့အကြောင်းကို လုံးဝ အာရုံ မရှိကြဘူး၊ ဒါကြောင့် မီဒီယာတွေကို ပန်ကြားချင်တာတော့ တစ်နဲ့ သုံးကို ပြောပါလို့ မပြောပါဘူး၊ နှစ်ကို ပြောတဲ့အချိန်မှာ တစ်နဲ့ သုံးကို သတိထားဖို့လိုပါတယ်၊ အားလုံး မျှမျှတတ စဉ်းစားတတ်ဖို့ လိုပါတယ်၊ အထူးသဖြင့် ပြည်တွင်းမီဒီယာက သတိထားဖို့လိုပါတယ်၊ နိုင်ငံခြားမီဒီယာကတော့ သူတို့ရဲ့ သဘောထားတွေနဲ့ တစ်၊ နှစ်၊ သုံး ရှိတာကို သိလျက်နဲ့ ဖော်ထုတ် တာတို့၊ ဦးစားပေးတာ တစ်မျိုးပါ၊ တတ်နိုင်ရင်တော့ တစ်ရော၊ နှစ်ရော သုံးရော အပိုင်း သုံးပိုင်းစလုံးကို တင်ပြပေးပါလို့ တောင်းပန်ချင်ပါတယ်''ဟု ဖြေကြားသည်။
မိုးစပါးစိုက်ဧက တစ်သောင်းအတွက် စီမံချက်ချထား
ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း နေရပ်စွန့်ခွာသူများ၏ လယ်ကွင်းများတွင် ဆက်လက်စိုက်ပျိုးမည့်ကိစ္စ သိရှိလိုခြင်း နှင့် စပ်လျဉ်း၍ စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာန အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် ဒေါက်တာတင်ထွဋ်က ''ခုန က မေးမြန်းတဲ့ မေးခွန်းနဲ့ပတ်သက်ပြီး ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ ပြင်ဆင်ထားရှိတာက မောင်တောမြို့နယ်အတွင်း စုစုပေါင်း ဧက ၇၁ဝဝဝ ရှိပါတယ်၊ ဧက ၇၁ဝဝဝ လုံးတော့ မစိုက်နိုင်ဘူး၊ ဒါပေမယ့် အခြေအနေပေးတဲ့ နေရာဒေသတွေမှာ မောင်တော မြို့နယ်မှာ မိုးစပါးစိုက်ဧက တစ်သောင်းအတွက် ကျွန်တော်တို့ စီမံချက်ချထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်၊ မိုးစပါးဧက တစ်သောင်းကို စိုက်တဲ့အခါမှာ ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာတဲ့သူတွေ နေရာ ချထားမယ့် ကျေးရွာအုပ်စု ၁၁ အုပ်စုကို အခြေခံပြီးတော့ တစ်ဆက်တစ်စပ်တည်း တည်ရှိတဲ့ ကျေးရွာအုပ်စု ခြောက်အုပ်စု အပါအဝင် စုစုပေါင်း ကျေးရွာအုပ်စု ၁၇ အုပ်စုမှာ စိုက်ပျိုး ရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနအောက်မှာရှိတဲ့ စက်မှုလယ်ယာဦးစီးဌာန၊ စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာနနဲ့ လယ်ယာမြေ စီမံခန့်ခွဲရေးနဲ့ စာရင်းဦးစီးဌာနတို့ ညှိနှိုင်းပြီးတော့ မိုးစပါး စိုက်ဧကတစ်သောင်းကို စက်မှုလယ်ယာဦးစီးဌာနမှ ထွန်စက် ကြီးများနဲ့ ထယ်တစ်လွှာ၊ ထွန်နှစ်လွှာနှုန်း ထွန်ရက်ပေးသွား မှာဖြစ်ပါတယ်။
''စိုက်ပျိုးမယ့် နည်းစနစ်ကတော့ အခုလည်း ကျင့်သုံးနေ ကြတဲ့ ကြဲပက်စနစ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်၊ ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ အပြည့် အဝ စီမံချက်ဆွဲထားပြီးဖြစ်ပါတယ်၊ မောင်တောမြို့နယ်မှာ ဧက တစ်သောင်း စိုက်ပျိုးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်'' ဟု ဖြေကြား သည်။
ကိုယ်လုပ်နိုင်တာတွေလုပ်ဖို့တာဝန်ရှိ
R2P နှင့် ပတ်သက်၍ စိုးရိမ်မှုများရှိနေပြီး နိုင်ငံတော် အစိုးရ၏ ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ချက်များသည် နိုင်ငံကို အရေး ယူရန် ဆောင်ရွက်နေသည့် ပုဂ္ဂိုလ်နှင့် နိုင်ငံများ၏ လုပ်ရပ် များကိုရပ်တန့်နိုင်ရန် စွမ်းဆောင်နိုင်မှု ရှိ မရှိ မေးခွန်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဒေါက်တာ အောင်ထွန်းသက်က ''သူများစွပ်စွဲတာ တွေအားလုံး မမှန်ကန်ဘူးဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ ပြည်တွင်း ရော၊ ပြည်ပမှာရော သွားနေတာ၊ ကိုယ့်အကြောင်းကို ကိုယ် တင်ပြမှာပါ၊ ခုနကပြောသလို စွပ်စွဲတာလည်း စွပ်စွဲတာ၊R2Pလုပ်တဲ့သူတွေလည်း လုပ်တာပဲ၊ ဒါပေမယ့် ကိုယ့်ဘက်ကတော့ ကိုယ်လုပ်နိုင်တာတွေ လုပ်ဖို့တာဝန်ရှိပါတယ်၊ အဲဒါကိုတော့ စိတ်ချစေချင်တယ်၊ ဒီအတိုင်း လက်ပိုက်ကြည့်ပြီးတော့ လုပ်သမျှအားလုံးခံမယ့် အနေအထားမဟုတ်ဘူး၊ ကျွန်တော် တို့ ခံစရာအကြောင်းလည်း မရှိဘူး၊ ခံမယ့်လူမျိုးလည်း မဟုတ်ဘူး၊ ဒါကြောင့် ဒါကို သတိထားစေချင်တယ်၊ သူတို့ လုပ်တာတွေ အားလုံး၊ ဖိအားတွေအားလုံးကို ဒီအတိုင်း လက်ပိုက်ကြည့်ပြီး အားလုံးကို မှန်တယ်လို့ ဘယ်တော့မှ လက်မခံဘူး၊ ကိုယ့်နိုင်ငံ၊ ကိုယ့်လူမျိုး အကျိုးအတွက်ကတော့ ကျွန်တော်တို့ စောင့်ရှောက်ရမယ်။
''ကိုယ့်နိုင်ငံသည် လွတ်လပ်တဲ့ နိုင်ငံ၊ သူတို့ပြောတာ တွေအားလုံးကို လက်မခံဘူး မဟုတ်ဘူး၊ ကိုယ့်နိုင်ငံက ကိုယ့် နိုင်ငံပဲ၊ ဒါသူတို့အကြောင်းနဲ့ သူတို့၊ သူတို့ကို မပြောဘူး၊ ဒါပေမယ့် ကိုယ့်ဘက်ကတော့ ကိုယ်လုပ်စရာရှိတာကိုလုပ်မယ်။
''ကျွန်တော်တို့မှာ အင်မတန်မှ ထိလွယ်၊ ရှလွယ်၊ သိမ်မွေ့ လွယ်တဲ့ ကာလဖြစ်ပါတယ်၊ ‘ဒီကာလမှာ အနှောင့်အယှက် ဖြစ်မယ့်ဟာတွေ အားလုံးကို တတ်နိုင်သမျှ ကိုယ့်နိုင်ငံ၊ ကိုယ့်လူမျိုးနဲ့ အချင်းချင်းစည်းလုံးပြီးတော့ နားလည်မှု ရှိအောင်လုပ်ဖို့လိုပါတယ်၊ တစ်ဖက်ကလည်း သူတို့ပြောလိုက် လို့ နားထောင်တာမဟုတ်ဘဲနဲ့ ကိုယ့်ဘက်ကလည်း ပြောခွင့် ရှိတယ်လို့ ယူဆပါတယ်၊ narrative ဆိုတာ တစ်ဖက်တည်း မပိုင်ပါဘူး၊ သူတို့မှာ ပိုင်သလို ကိုယ့်မှာလည်း ကိုယ့် narrative နဲ့ကိုယ် ရှိပါတယ်၊ ဒီတော့ မြန်မာတွေရဲ့ narrative ကို ဆရာတို့အနေနဲ့ကတော့ ဒီ Press Conferenceမှာ တင်ပြ စေချင်တယ်၊ လက်ခံတာ၊ လက်မခံတာ နားထောင်တဲ့လူရဲ့ ဆန္ဒ၊ ဆရာတို့လည်း သူတို့ရဲ့ narrative ကို နားလည်အောင် ကြိုးစားကြည့်တယ်၊ narrative နှစ်ခုရှိတဲ့အခါမှာ ဒီနေ့ သူတို့ပြောတာတွေ အားလုံးမှန်ပြီးတော့ ကိုယ်ပြောတာတွေ အားလုံးမှားတယ်လို့ ယူဆလို့မရဘူး၊ အဲဒါလေးကိုတော့ သတိထားစေချင်တယ်''ဟု ရှင်းလင်းပြောကြားသည်။
Genocide ဆိုတာ မဖြစ်ခဲ့၊
Ethnic Cleansing ဆိုတာ မရှိခဲ့
ဆက်လက်၍ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦးဇော်ဌေးက ''ခုနက ဆရာပြောသွားတယ်၊ National Response လုပ်တာ၊Government Response မဟုတ်ဘူး၊UEHRD ဆိုတာ၊ လုပ်နိုင်အောင် လုပ်ရမှာပါ၊ နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ပြောသွားတဲ့ စကားလေးလည်း ရှိတယ်၊ ပျော့ပျောင်းတာက ပျော့ညံ့တာမဟုတ်ဘူး၊ ညှိနှိုင်းတာက အရှုံးပေးတာမဟုတ်ဘူး၊ အဲဒီအတိုင်းပဲ ကျွန်တော်တို့က သွားမှာပါ၊ Genocide ဆိုတာ မဖြစ်ခဲ့ဘူး၊ Ethnic Cleansing ဆိုတာ မရှိခဲ့ဘူး၊ အဲဒီတော့ R2P လည်း မဖြစ်နိုင်ဘူး''ဟု ဖြေကြားသည်။
ယနေ့ကျင်းပသည့် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲသို့ ဝန်ကြီး ဌာနများမှ အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်များနှင့် ဌာနဆိုင်ရာအကြီး အကဲများ၊ ရဲရေးချုပ် ရဲမှူးချုပ်ဝင်းထွန်း၊ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ နိုင်ငံတကာသံရုံးများမှ တာဝန်ရှိသူများ၊ ပြည်တွင်း ပြည်ပ သတင်းဌာနများမှ သတင်းထောက်များ တက်ရောက်ကြသည်။(သတင်းစဉ်)

Announcements

Latest Updates

Activities